streepje op het bord

Juf, ik ben er helemaal flauw van.

Wanneer ik aan het werk ben kom je er steeds tussendoor met goed bedoelde maar oh zo storende opmerkingen. Je kletst met anderen maar wel binnen mijn gehoorsafstand. Jij, juf, zegt dat we met een geringe mate van werkruis mogen overleggen en de enige die zich er niet aan houdt ben jij, juf. Je praat als iets je te binnen valt wat je vergeten was te zeggen. Je praat tegen jezelf wanneer het digibord het niet doet, geeft jezelf aanwijzingen om het weer op te knappen en, wanneer er een jarige binnen komt, ga je uitgebreid en met veel woorden de jarige job feliciteren. We hebben er nu zo vaak wat van gezegd juf maar we bereiken je niet. Je luistert niet naar ons. Jij bent de juf en mag praten wanneer jij dat wilt. En zelfs als je het niet wilt klets je nog heel wat oren van hoofden. We hebben wat bedacht juf. Voor elke keer dat je kletst, uit je nek, met volumeverhoging die boven het vastgesteld aantal decibellen uitkomt zetten we een streepje op het bord. En ja juf, je voelt hem al aankomen: voor elk streepje blijf je een minuut na. Gewoon, omdat we er zat en flauw en nijdig om zijn. Nee, juf, we willen graag de laatste paar weken ook rustig doorkomen. De zomervakantie is aanstaande en we begrijpen dat je het druk hebt. Je moet onze rapporten nog afmaken, de tienminutengesprekken zijn aanstaande en dat afscheid van die leerkrachten die naar een andere school gaan is ook wat vreemd gepland. We weten het en snappen het en weten uit wat je verteld dat je zooooo toe bent aan vakantie. Dussss…

En om het gezellig te houden mag je alleen je mond opendoen wanneer het echt nodig is en wanneer wij je toestemming geven, namelijk nadat je je vinger op hebt gestoken. Snap je dat juf? Dat dat een nieuwe regel is? Nee, je mag er niets tegen in brengen juf. Je moet luisteren. We zijn namelijk helemaal klaar met je geklets. Echt helemaal. Wat je hiertegen in bracht juf deed je zonder vinger opsteken. We noteren 1 streepje. Wat zei u, juf? Je had je vinger niet omhoog. Weer een streepje. Dat kon wel eens een latertje worden.

Wanneer een leerling bovenstaande zou initiëren zouden we, als volwassen leerkrachten de wenkbrauwen optrekken, toch? Je glimlacht wellicht om de manier waarop ik beschrijf wat ik beschrijf. En ik het schrijf het niet zonder reden. Dit verhaal hoorde ik vanmiddag. Het is echt gebeurd. Echt waar. Streepje op het bord bij elk kletszinnetje, eenzijdig afgekondigd. Er mag niets meer worden gezegd, geen praatje, geen…

Het enige dat niet waar is dat de leerlingen een streepje zetten voor de juf. Dat natuurlijk is andersom. De juf gaat, met ingang van morgen, streepjes zetten op het bord voor elke leerling die het waagt geluid te produceren. Mondelinge diarree wordt niet meer toegestaan, de laatste drie weken van het schooljaar. ‘Omdat het gezellig moet zijn.’

Interessant. 37 weken heeft de juf de kans gehad om een band op te bouwen met elk van de leerlingen. Om ze te zien en te bekijken welke erkenning elk van de leerlingen nodig heeft. 37 weken. En om het de laatste drie weken voor haar gezellig te houden heeft ze dit systeem, daterend uit 1953 uit de kast gehaald. Ik ben heel nieuwsgierig hoe gezellig het nog is, vanaf morgen, in deze klas.

Lieve juf, heb speels contact met de leerlingen, geef ze erkenning voor hun werk, voor de tijdstructuur die ze zelf aanbrengen, voor de mening die ze hebben. Geef ze de tijd om na te denken en alleen te mogen zijn, geef ze wat uitdaging en geef ze erkenning voor wie ze zijn. Dat zorgt voor gezelligheid, meer dan de focus op dat wat niet goed, de dwangmatigheid om alles in de hand te houden door sancties, wantrouwig, achterdochtig en overcontrolerend te zijn.

Lieve juf, please! En als je vindt dat ik nu te veel heb gezegd mag je best een streepje op het bord zetten en wil ik best nablijven. Die tijd gebruik ik dan om het nog een keer aan je uit te leggen.

Nog een laag dieper… Zo gaat het momenteel ook in de politiek. Leerkrachten staken, zestig minuten, omdat ze gehoord willen worden. Om het gezelliger te maken in het onderwijs, om passend loon te mogen ontvangen. De leerkrachten zijn in bovenstaande verhaal de leerlingen die de minister en staatssecretaris wat willen vertellen, en hopen dat ze echt luisteren omdat ze vanuit betrokkenheid, betrouwbaarheid, competentie en gezamenlijkheid een poging doen gehoord te worden. Leerkrachten, die graag een relatie willen opbouwen met bewindslieden, die wat te zeggen hebben. En, tot nu, krijgen ze voor elke klets die ze praten een streepje op het bord. En lukt het politiek Den Haag om hakken te vinden die in het zand komen. Gezellig! Kom in gesprek over de wezenlijke oproep die is gedaan: Zie de leerkrachten, waardeer ze, geef ze de erkenning die ze nodig hebben. Met speels contact, een uitdaging, de kans om te reflecteren op nieuwe voorstellen, in gezamenlijkheid, gebaseerd op vertrouwen en competent zijn. Meer vragen ze niet, de leerkrachten. Maar ook niet minder. En als u vindt dat ik teveel klets, beste bewindslieden, dan mag u een streepje voor elk teveel gesproken woord op het bord schrijven. Ik wil best nablijven. Die tijd gebruik ik om…